محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
414
تحفه خانى ( فارسى )
و يا تالقان جو با قدرى آب سرد و اندك قند و اگر سبب ريح و نفخ محتبس در طبقات معده باشد و يا در فم معده و اكثر حدوث اين نوع صبيان و اطفال را مىشود و كلانان را در عقب بحه مىباشد و علاج آن به خوردن گلقند است ده درم و فوتنج كوهى كه مراد كاكو مصطگى و يا زيره و يا زنجبيل و يا نانخواه از هركدام كه حاضر باشد نيم درم است گلقند و يا به خوردن معجون زيره است و گوارش مصطگى و يا عود و از هركدام كه باشد يك مثقال و هميشه مصطگى بايد چاويد و آبش فرو بايد برد و عطسه را در ازاله ماده فواق نفع و تاثير تمام است و حبس نفس را نيز همين تاثير است و گاه سبب در حدوث فواق خوردن اطعمه غليظه است و علامت آن وجود سبب است سابقا و آرام و قرار كه موجب سكون شخص است و موجب حدوث اين علت است و دخول حمام و علاج درين اسباب مذكوره اولا تنقيه معده است از آن طعام غليظ بقى و كم خوردن و سفوفى كه درين مقام نافع است به اين اجزا بايد زيره و نانخواه و باديان رومى و تخم كرفس اجزا برابر كوفته و پيخته صباح بوقت خواب سه درم سفوف بايد كرد و چاويدن سعتر و نانخواه و فروبردن در فواق بلغمى و امتلاى از غذا بسيار نافع است و اگر سبب در حدوث فواق خوردن آب سرد باشد و يا آب و نان چنانچه بسيار واقع مىشود و يا خوردن برف و يخ و امثال اينها كه در معدههاى بارد موجب اذيت است و حدوث فواق و علامت او تقدم سبب است و علاج درين صورت خوردن جلابست هر صباح از شربت بادرنجبويه ده درم و از باديان و از باديان رومى از هر يك سه درم و گلقند عسلى ده درم ترتيب داده نيمگرم بر نهار بايد آشاميد و غذا درين صورت نخودآب با شيرهء مغز تخم معصفر بايد داد و صاحب علت را حركت و رياضت بسيار نافع است و جميع اعراض نفسانى از غضب و خوف